Η εορτή της Υψώσεως του Σταυρού στα Ιεροσόλυμα - Συλλείτουργο Προακθημένων
Τὴν Κυριακὴν, 14ην/27ην Σεπτεμβρίου 2026, ἔλαβε χώραν ἡ ἑορτὴ τῆς Παγκοσμίου Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ εἰς τὸ Πατριαρχεῖον.
Κατὰ τὴν ἑορτὴν ταύτην ἡ Ἐκκλησία ὅλη, ἰδίᾳ τῶν Ἱεροσολύμων, ἀναμιμνῄσκεται τό γεγονός ὅτι ὁ ἐνανθρωπήσας Κύριος ἡμῶν «ὑψώθη ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ ἑκουσίως» καὶ διὰ τοῦ Σταυροῦ ἠλευθέρωσεν ἡμᾶς ἐκ τῆς φθορᾶς τοῦ θανάτου. Ὡσαύτως, ποιεῖται μνείαν τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱεροσολύμων Μακάριος μετὰ τῆς Ἁγίας Ἑλένης ὕψωσαν τήν 13ην Σεπτεμβρίου τοῦ ἔτους 336 μ.Χ. τὸν ἀνευρεθέντα Σταυρὸν τοῦ Κυρίου καὶ παρουσίᾳ πλειάδος Ἐπισκόπων, τοὺς ὁποίους διέταξε νὰ προσέλθουν ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος καὶ πλῆθος λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνεφώνησε πλειστάκις τὸ Κύριε ἐλέησον, Κύριε ἐλέησον, Κύριε ἐλέησον, ὡς καὶ ἡμεῖς ἐπαναλαμβάνομεν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Ὑψώσεως ταύτην τοῦ Τιμίου Σταυροῦ.
Ἡ ἑορτὴ ἐτελέσθη δι’ Ἑσπερινοῦ ἀφ’ ἑσπέρας, χοροστατοῦντος τοῦ Μακαριωτάτου Πατρός ἡμῶν καί Πατριάρχου Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου. Ὁ Ἑσπερινός περιέλαβε θυμίαμα καί ὑποδοχήν εἰς τήν Ἁγίαν Ἀποκαθήλωσιν, προσκύνημα εἰς τόν Πανάγιον Τάφον καί τόν Γολγοθᾶν, θυμίαμα ἀνά τά προσκυνήματα καί Ἀρτοκλασίαν, ψάλλοντος τοῦ Πρωτοψάλτου τοῦ Πανιέρου Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως διακόνου π. Εὐσταθίου.
Ὡσαύτως ἑωρτάσθη καί διὰ θείας Λειτουργίας τήν ἑπομένην Κυριώνυμον ἡμέραν τῆς ἑορτῆς εἰς τὸ Καθολικὸν τοῦ Πανιέρου Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως, προεξάρχοντος τῆς Α.Θ.Μ. τοῦ Πατρός ἡμῶν καί Πατριάρχου Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου καὶ συλλειτουργοῦντος τοῦ τελοῦντος εἰς εἰρηνικὴν ἐπίσκεψιν εἰς τὸ Πατριαρχεῖον Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας καὶ Μητροπολίτου Σόφιας κ.κ. Δανιὴλ καὶ τῆς συνοδείας Αὐτοῦ, τῶν Ἁγιοταφιτῶν Ἀρχιερέων καὶ Ἱερομονάχων τοῦ Πατριαρχείου καί πλειάδως Ἱερέων παρεπιδημούντων ἐξ Ὀρθοδόξων χωρῶν.
Ἀπολυθείσης τῆς θείας Λειτουργίας ἤρχισεν ἀπὸ τοῦ σολέως τοῦ Καθολικοῦ ἡ λιτανεία, πορευθεῖσα διὰ τοῦ χώρου τῆς Ἁγίας Ἀποκαθηλώσεως εἰς τὸ παρεκκλήσιον τῆς Ἁγίας Ἑλένης. Ἐνταῦθα οἱ Ἀρμένιοι ἤνοιξαν τὰς θύρας τοῦ ἱεροῦ Βήματος αὐτῶν καὶ ἐθυμίασαν οἱ διάκονοι ἡμὼν τὴν Ἁγίαν Τράπεζαν καὶ τὸ θρονίον τῆς Ἁγίας Ἑλένης.
Ἀκολούθως, ἐν ᾧ ὁ χῶρος τοῦ παρεκκλησίου τῶν Ἀρμενίων ἐπληροῦτο ὑπό πλήθους ἡμετέρων Ἱερέων καί προσκυνητῶν, ὁ Μακαριώτατος καὶ οἱ ἀξιωματοῦχοι Ἁγιοταφῖται, Ἀρχιερεῖς καὶ Ἱερεῖς, κατῆλθον εἰς τὸ Σπήλαιον τῆς Εὑρέσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, καὶ ἐκεῖ ἔλαβε χώραν ἡ Ὕψωσις τοῦ Τιμίου Σταυροῦ πρὸς τὰ τέσσαρα σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος διὰ τὸν ἁγιασμὸν τῶν ἀνθρώπων καὶ τῆς κτίσεως ὅλης κατὰ τὸ Τυπικόν. Ἠκολούθησε ἡ λιτανεία τρὶς πέριξ τοῦ Ἁγίου Τάφου καὶ ἀκολούθως ἡ Ἄνοδος πρὸς τὸν Φρικτὸν Γολγοθᾶν, ἔνθα ἔλαβε χώραν καὶ πάλιν ἡ Ὕψωσις τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ὑπό τοῦ Μακαριωτάτου πρὸς τὰ τέσσαρα σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος, Ἀνατολήν, Δύσιν, Βορρᾶν καί Νότον.
Ἅμα τῇ Ὑψώσει, ἐλαβε χώραν ἡ προσκύνησις τοῦ σημείου, ἐν ᾧ ἐτέθη τὸ σεβάσμιον Ξύλον ὑπό τῶν δύο Προκαθημένων, τῶν Ἀρχιερέων καί τῶν Ἱερέων καί τοῦ Γενικοῦ Προξένου τῆς Ἑλλάδος εἰς τά Ἱεροσόλυμα κ. Δημητρίου Ἀγγελοσοπούλου, τοῦ Πρέσβεως τῆς Βουλγαρίας εἰς τό Ἰσραήλ καί τοῦ Πρέσβεως τῆς Οὐκρανίας εἰς Ἀτζερμπαϊτζάν κ. Γιούρι Γκοῦσεφ.
Ἀπὸ τοῦ Γολγοθᾶ ἠκολούθησεν ἡ κάθοδος εἰς τὸ Ἱερὸν Βῆμα τοῦ Καθολικοῦ, τῶν πιστῶν κρατούντων τά ἡγιασμένα ἄνθη ἐκ τῆς προσκυνήσεως τοῦ Σταυροῦ καὶ μετὰ ταῦτα, ἡ Πατριαρχικὴ συνοδεία ἀνῆλθεν εἰς τὰ Πατριαρχεῖα, βαστάζουσα τοὺς κλάδους εὐλογίας, κρουομένων τῶν κωδώνων.
Εἰς τὰ Πατριαρχεῖα παρετέθη δεξίωσις εἰς τὸν Πατριάρχην Βουλγαρίας, ἐν ᾧ ἀνεγνώσθησαν αἱ δέουσαι τῇ περιστάσει προσφωνήσεις ἑλληνιστὶ καὶ ρωσιστί, ἤτοι:
Τοῦ ἡμετέρου Πατριάρχου ὡς ἕπεται:
«Μακαριώτατε Πατριάρχα Βουλγαρίας καὶ Μητροπολῖτα Σόφιας, ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ λίαν ἀγαπητὲ καὶ περιπόθητε ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργὲ τῆς ἡμῶν Μετριότητος, κύριε Δανιήλ,
«Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Γαλ. 6,14), ἀναφωνεῖ ὁ θεῖος Παῦλος.
Ἡ Ἐκκλησία τῶν Ἱεροσολύμων χαίρει σήμερον χαρὰν πνευματικὴν καὶ ἀγαλλιᾶται ἐν Κυρίῳ, ὑποδεχομένη Ὑμᾶς κατὰ τὴν πρώτην Ὑμῶν εἰρηνικὴν καὶ προσκυνηματικὴν ἐπίσκεψιν ὡς Προκαθημένου τῆς ἀδελφῆς καὶ ὁμοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Βουλγαρίας εἰς τὴν Ἁγίαν Πόλιν Ἱερουσαλήμ.
Ἐνταῦθα, ἐπληρώθη τὸ προφητικὸν λόγιον· «ἐκ γὰρ Σιὼν ἐξελεύσεται νόμος, καὶ λόγος Κυρίου ἐξ Ἱερουσαλήμ» (Ἠσ. 2,3). Ἐνταῦθα ἐτελεσιουργήθη τὸ μέγα μυστήριον τῆς Θείας Οἰκονομίας δηλονότι τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας καὶ ἐντεῦθεν ἐξῆλθεν εἰς πάντα τὰ πέρατα τῆς Οἰκουμένης τὸ κήρυγμα τῆς μετανοίας καὶ τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν, κατὰ τὸ Κυριακὸν λόγον· «καὶ ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἔν τε Ἱερουσαλὴμ … καὶ ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πράξ. 1,8).
Ἡ παρουσία Ὑμῶν προσλαμβάνει ἰδιαιτέραν πνευματικὴν σημασίαν, καθότι συμπίπτει μετὰ τῆς πανηγυρικῆς μνήμης τῆς Παγκοσμίου Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Ἐνταῦθα ὁ Σταυρὸς δὲν εἶναι μόνον σημεῖον μνήμης, ἀλλὰ ζῶσα μαρτυρία τοῦ μυστηρίου τῆς Θείας Οἰκονομίας· διότι ἐπὶ τοῦ Φρικτοῦ Γολγοθᾶ ὑψώθη ὁ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου, ἵνα διὰ τοῦ Σταυροῦ καταργήσῃ «τόν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου, τουτέστιν τόν διάβολον» (Ἐβρ. 2,14) καὶ ἀναδείξῃ τὸ ξύλον τῆς καταδίκης εἰς ξύλον ζωῆς καὶ σωτηρίας.
Ἡ Ὕψωσις τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἀποκαλύπτει τὸ παράδοξον τῆς χριστιανικῆς πίστεως, ὅτι ἡ ταπείνωσις γίνεται δόξα, τὸ πάθος νίκη, ὁ θάνατος ζωή, καὶ ὁ Τάφος πηγὴ ἀναστάσεως. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ Ἐκκλησία, ὑψοῦσα τὸ τίμιον Ξύλον, προβάλλει οὐχὶ ἁπλῶς τὸ ὄργανον τοῦ Πάθους, ἀλλὰ τὸ τρόπαιον τῆς νίκης τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸ σημεῖον τῆς καταλλαγῆς οὐρανοῦ καὶ γῆς.
Καὶ ἡμεῖς σήμερον, Μακαριώτατε, ἐπὶ τῶν αὐτῶν τούτων τόπων τοῦ σωτηριώδους Πάθους καὶ τῆς λαμπροφόρου Ἀναστάσεως, μετέχομεν τοῦ μυστηρίου τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς Ἀναστάσεως, ὠς δέ λέγει ὁ προκάτοχος Ἡμῶν Ἄγιος Κύριλλος Ἱεροσολύμων «Οἱ μὲν γὰρ ἄλλοι μόνον ἀκούουσιν, ἡμεῖς δὲ καὶ βλέπομεν καὶ ψηλαφῶμεν». Ἡ μεθ’ Ὑμῶν κοινωνία τοῦ Κυριακοῦ Σώματος καὶ Αἵματος ἐπισφραγίζει τὸ βαθύτερον νόημα τῆς εἰρηνικῆς ταύτης ἐπισκέψεως· τὴν ἑνότητα ἡμῶν ἐν τῷ Σταυρωθέντι καὶ Ἀναστάντι Κυρίῳ.
«Αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν» (Ἐφ. 2,14), λέγει ὁ θεῖος Παῦλος περὶ τοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἀποκαταλλάξαντος τὰ διεστῶτα «διὰ τοῦ σταυροῦ» (Ἐφ. 2,16). Ὁ Γολγοθᾶς οὖν, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου σήμερον ὑψώθη ὁ Τίμιος Σταυρός, τό «ζάθεον μεσόμφαλον» κατά τόν Ἀγιον Σωφρόνιον Ἱεροσολύμων, καθίσταται σημεῖον θυσίας, καταλλαγῆς, ἑνότητος καὶ εἰρήνης.
Μακαριώτατε,
Ὁ σύγχρονος κόσμος, ταρασσόμενος ὑπὸ πολέμων, διαιρέσεων, ἀδικίας καὶ ποικίλων μορφῶν μισαλλοδοξίας, ἀναζητεῖ ἐναγωνίως τὴν εἰρήνην. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως δὲν κηρύττει τὴν εἰρήνην ὡς ἀφῃρημένην ἰδέαν· μαρτυρεῖ τὸν Ἐσταυρωμένον καὶ Ἀναστάντα Χριστόν, ὁ Ὁποῖος εἶναι ἡ εἰρήνη, ἡ καταλλαγὴ καὶ ἡ ἐλπὶς τοῦ κόσμου.
Ἐν τούτῳ ἔγκειται καὶ ἡ σημασία τῆς εἰρηνικῆς Ὑμῶν ἐπισκέψεως. Ἡ παρουσία δύο ἀδελφῶν Ἐκκλησιῶν πέριξ τοῦ αὐτοῦ Ποτηρίου καὶ ὑπὸ τὴν σκιὰν τοῦ αὐτοῦ Σταυροῦ μαρτυρεῖ ὅτι ἡ ἐν Χριστῷ ἑνότης δὲν ἀποτελεῖ ἀνθρωπίνην σύμβασιν, ἀλλὰ δωρεὰν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ καρπὸν τῆς κοινῆς ἀποστολικῆς πίστεως, καθὼς “δι᾽ αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ Πνεύματι πρὸς τὸν Πατέρα” (Ἐφ. 2,18) «σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης· ἓν σῶμα καὶ ἓν Πνεῦμα» (Ἐφ. 4,3) «ἄρα οὖν οὐκέτι ἐσμέν ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ» (Ἐφ. 2,19).
Ἡ πρώτη αὕτη προσκυνηματικὴ ἐπίσκεψις τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος ὡς Πατριάρχου Βουλγαρίας εἰς τὴν Ἁγίαν Γῆν ἀνανεώνει καὶ ἐνισχύει τοὺς μακραίωνους πνευματικοὺς δεσμοὺς τῆς Σιωνίτιδος Ἐκκλησίας πρὸς τὴν ἁγιωτάτην Ἐκκλησίαν τῆς Βουλγαρίας, δεσμοὺς ἐσφραγισμένους διὰ τῆς κοινῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, τῆς λειτουργικῆς παραδόσεως καὶ τῆς κοινῆς μαρτυρίας εἰς τὸ σταυροαναστάσιμον μυστήριον τοῦ Χριστοῦ.
Ἡ μεθ’ Ὑμῶν ἀναστροφή ἐνδυναμοῖ συγχρόνως τὴν χριστιανικὴν μαρτυρίαν καὶ παρουσίαν ἐν τῇ ἁγία γῇ ταύτῃ. Ἐνταῦθα, ὅπου «ἀνέβησαν αἱ φυλαί, φυλαὶ Κυρίου» (Ψαλμ. 121,4), ἡ Ἐκκλησία τῶν Ἱεροσολύμων συνεχίζει διὰ μέσου τῶν αἰώνων νὰ κηρύττει τὸ μυστήριον τῆς Θείας Οἰκονομίας, φυλάσσουσα καὶ διακονοῦσα ὠς τόπους λατρείας τοὺς τόπους τῆς Γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ, τοῦ σωτηριώδους Πάθους, τοῦ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, τῆς λαμπροφόρου Ἀναστάσεως, τῆς θείας Ἀναλήψεως καὶ τῆς Πεντηκοστῆς.
Μακαριώτατε καὶ ἅγιε ἀδελφέ,
Ἐν τῇ δυνάμει τῆς εἰρηνικῆς καὶ εὐχαριστιακῆς ἐν Χριστῷ κοινωνίας ἡμῶν καὶ ἐν τῷ φωτὶ τῆς ἑορτῆς τῆς Παγκοσμίου Ὑψώσεως, θεωροῦντες τὸν Φρικτὸν Γολγοθᾶν καὶ προσκυνοῦντες τὸν ζωηφόρον καὶ κενὸν Τάφον, καλούμεθα νὰ καταστήσωμεν τὸ μυστήριον τοῦ Σταυροῦ τρόπον τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν διακονίας· τρόπον θυσίας, ταπεινώσεως, καταλλαγῆς καὶ ἀγάπης.
Ἡμεῖς μὲν τό Τάγμα τῶν Σπουδαίων τουτέστιν οἱ Ἁγιοταφῖται, καθὼς ἐτάχθημεν ὐπό τῆς Θείας Προνοίας, παραμένομεν ἀκοίμητοι φύλακες καὶ διάκονοι τοῦ τόπου, ἐν ᾧ ὁ Σταυρὸς ἐφυτεύθη καὶ ἐξ οὗ ἀνέτειλε τὸ φῶς τῆς Ἀναστάσεως· Ὑμεῖς δέ, Μακαριώτατε, μετὰ τῆς τιμίας Ὑμῶν συνοδείας, ἐπανερχόμενοι εἰς τὴν ἀγαπητήν Ὑμῶν πατρίδαν, κομίζετε εἰς τὸν εὐσεβῆ Βουλγαρικὸν λαὸν τὴν εὐλογίαν «πόλεως Θεοῦ ζῶντος, Ἱερουσαλὴμ, ἐν πανηγύρει καὶ ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων διαθήκης νέας» (πρβλ. Ἑβρ. 12, 22) καὶ τὸ ἀκατάλυτον μήνυμα τοῦ Τιμίου Σταυροῦ· ὅτι διὰ τοῦ Σταυροῦ ἦλθεν χαρὰ ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ, διὰ τοῦ Σταυροῦ ἡ ἔχθρα καταλύεται καὶ διὰ τοῦ Σταυροῦ ἀνοίγεται ἡ ὁδὸς τῆς Ἀναστάσεως.
Ἐν ταύτῃ οὖν τῇ ἁγίᾳ καὶ πανηγυρικῇ ἡμέρᾳ, ἐκ τῆς Ἁγίας Σιών καὶ τῆς πόλεως τοῦ Μεγάλου Βασιλέως, ἀτενίζοντες πρὸς τὸν ὑψούμενον Τίμιον Σταυρόν, ἀναφωνοῦμεν μετὰ τῆς Ἐκκλησίας:
Τὸν Σταυρόν σου προσκυνοῦμεν, Δέσποτα, καὶ τὴν ἁγίαν σου Ἀνάστασιν δοξάζομεν.
Γένοιτο».
Καὶ τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας κ.κ. Δανιήλ ὡς ἕπεται:
Μακαριώτατε Πατριάρχα Ἱεροσολύμων, ἐν Χριστῷ ἀγαπητὲ Ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργέ, Προκαθήμενε τοῦ παλαιφάτου Θρόνου τῆς Ἁγίας Σιών,
Σεβασμιώτατοι καὶ Θεοφιλέστατοι ἅγιοι ἀρχιερεῖς,
Ἐντιμότατε κύριε ἐπιτετραμμένε τῆς Πρεσβείας τῆς Δημοκρατίας τῆς Βουλγαρίας ἐν Ἰσραήλ,
Ἐξοχώτατε κύριε πρόξενε τῆς Δημοκρατίας τῆς Βουλγαρίας ἐν τῇ Παλαιστινιακῇ Ἀρχῇ,
Ἐξοχώτατε κύριε Γενικὲ Πρόξενε τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας ἐν Ἱεροσολύμοις,
Ἐντιμότατοι ἐκπρόσωποι τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις διπλωματικῶν ἀποστολῶν,
Σεβαστοὶ ἐκπρόσωποι τῶν θρησκευτικῶν κοινοτήτων,
Ἀγαπητοὶ ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί,
Ἐπιτρέψατε ἡμῖν νὰ ἐκφράσωμεν ἐκ νέου τὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τὴν χαρὰν ἡμῶν διὰ τὴν ἀδελφικὴν ταύτην συνάντησιν καὶ τὴν ἐν Χριστῷ κοινωνίαν μετὰ τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος, τῆς περὶ Ὑμᾶς σεπτῆς ἱεραρχίας, τοῦ εὐσεβοῦς κλήρου καὶ τοῦ φιλοχρίστου πληρώματος τοῦ ἁγιωτάτου Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων. Κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἐνταῦθα παραμονῆς ἡμῶν, αἱ συνομιλίαι καὶ ἡ ἀδελφικὴ μεθ’ ὑμῶν συναναστροφὴ ὑπῆρξαν διὰ πάντας ἡμᾶς πηγὴ παραμυθίας καὶ πνευματικῆς ἐνισχύσεως, στερεοῦσα ἡμᾶς ἐν τῇ πίστει, τῇ ἐλπίδι καὶ τῇ ἀγάπῃ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Διότι, ὅπως διδάσκει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὅταν χαίρωμεν ἐν Κυρίῳ, στηρίζωμεν καὶ παρακαλῶμεν ἀλλήλους καὶ ζῶμεν ἐν ὁμοφροσύνῃ καὶ εἰρήνῃ, τότε ὁ Θεὸς τῆς ἀγάπης καὶ τῆς εἰρήνης εἶναι μεθ’ ἡμῶν (πρβλ. Β΄ Κορ. 13, 11).
Κατὰ τὴν σημερινὴν πανεύσημον ἡμέραν, καθ’ ἣν ἡ ἁγία Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἑορτάζει, κατὰ τὸ παλαιὸν ἡμερολόγιον, τὴν Παγκόσμιον Ὕψωσιν τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ τοῦ Κυρίου, ἠξιώθημεν νὰ συλλειτουργήσωμεν καὶ νὰ τελέσωμεν τὸ μυστήριον τῆς θείας Εὐχαριστίας ἐν τῷ πανιέρῳ τούτῳ ναῷ τῆς Ἀναστάσεως, τῷ ἀνεγερθέντι ἐπὶ τοῦ τόπου τῶν σωτηρίων Παθῶν τοῦ Λυτρωτοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ Παναγίου Αὐτοῦ Τάφου. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ μέγα μυστήριον τῶν μυστηρίων, ἡ οὐσία καὶ ἡ καρδία τῆς Ἐκκλησίας, συνεστήθη καὶ ἐτελέσθη τὸ πρῶτον ὑπὸ τοῦ Κυρίου ἐν Ἱεροσολύμοις, εἰς τὸ ὑπερῷον τῆς Σιών. Ἐκεῖ ἐτελεσιουργήθη μετέπειτα καὶ τὸ θαῦμα τῆς Πεντηκοστῆς, διὰ τοῦ ὁποίου ἐσημειώθη ἡ ἐν τῇ ἱστορίᾳ ἀπαρχὴ τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.
Μετὰ τῆς Ἁγίας Πόλεως συνδέεται ὡσαύτως ἡ ἀρχαιοτέρα μαρτυρουμένη ἀκολουθία τῆς θείας Εὐχαριστίας, ἡ θεία Λειτουργία τοῦ ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου, ἡ μέχρι σήμερον τελουμένη ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ. Αὕτη συγκαταλέγεται μεταξὺ τῶν πρώτων λειτουργικῶν τύπων, οἱ ὁποῖοι μετεφράσθησαν ἐν τῷ Βουλγαρικῷ Κράτει κατὰ τοὺς μέσους αἰῶνας, μετὰ τὸν ἐκχριστιανισμὸν τοῦ βουλγαρικοῦ λαοῦ, ἤτοι κατὰ τὸ δεύτερον ἥμισυ τοῦ ἐνάτου αἰῶνος, καταστᾶσα ἤδη ἔκτοτε ὀργανικὸν μέρος τῆς βουλγαρικῆς λειτουργικῆς παραδόσεως. Πάντα ταῦτα ἀνάγουν ἡμᾶς εἰς τοὺς χρόνους τῶν πρώτων μαρτυρουμένων ἐπαφῶν τῆς ὀρθοδόξου Βουλγαρίας μετὰ τῆς Ἁγίας Πόλεως καὶ τοῦ ἁγιωτάτου Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων.
Αἱ σχέσεις μεταξὺ τῶν ἁγίων ἡμῶν Ἐκκλησιῶν ἔχουν, ὡς ἤδη ἐτονίσαμεν, χιλιετῆ ἱστορίαν, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ διατηρῶμεν ζῶσαν ἐν τῇ μνήμῃ καὶ νὰ τιμῶμεν ἐν τῇ πράξει. Πρόκειται περὶ ἱστορίας ἀδελφικῆς φιλίας καὶ ἀλληλοβοηθείας, ἡ ὁποία συνεχίζεται μέχρι σήμερον. Αἱ ἀπαρχαὶ τῶν δεσμῶν τούτων ἀνάγονται εἰς τὸ ἰσαποστολικὸν καὶ φωτιστικὸν ἔργον τῶν ἁγίων αὐταδέλφων Κυρίλλου καὶ Μεθοδίου καὶ συνδέονται μὲ τὰς πρώτας μεταφράσεις λειτουργικῶν βιβλίων εἰς τὴν παλαιοβουλγαρικὴν γλῶσσαν, καθὼς καὶ πολυαρίθμων βίων καὶ συγγραμμάτων ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας τῶν Ἱεροσολύμων. Ἰδιαιτέραν διάδοσιν ἐγνώρισεν ἡ παλαιοβουλγαρικὴ μετάφρασις τῶν Κατηχητικῶν Λόγων τοῦ ἁγίου Κυρίλλου Ἱεροσολύμων, ἡ ὁποία σώζεται εἰς πολυάριθμα χειρόγραφα καὶ ἐχρησιμοποιήθη εὐρύτατα ἐν τῇ Βουλγαρικῇ Ἐκκλησίᾳ.
Ἀξιομνημόνευτος εἶναι ὡσαύτως ἡ συμβολὴ τῶν μονῶν τῶν Ἱεροσολύμων καὶ τοῦ Σινᾶ εἰς τὴν διάσωσιν πολλῶν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων γλαγολιτικῶν χειρογράφων τῆς παλαιοβουλγαρικῆς χριστιανικῆς γραμματείας, ὡς ὁ Ἀσσεμανιανὸς Κῶδιξ (Codex Assemanianus), τὸ Σιναϊτικὸν Ψαλτήριον καὶ τὸ Σιναϊτικὸν Εὐχολόγιον. Κατὰ τοὺς χαλεποὺς διὰ τὴν ὀρθόδοξον Βουλγαρίαν καιρούς, τὰ πολύτιμα ταῦτα χειρόγραφα μετεφέρθησαν εἰς τὰς ἱερὰς αὐτὰς μονὰς ὑπὸ προσκυνητῶν καὶ μοναχῶν ἀναζητούντων καταφύγιον. Ἐκεῖ διεφυλάχθησαν ὡς σεπτὰ κειμήλια τῆς ἐκκλησιαστικῆς καὶ πολιτιστικῆς ἡμῶν παραδόσεως. Πρὸς τούτοις, ἐν αὐτῇ τῇ Ἁγίᾳ Πόλει ἀντεγράφησαν οὐκ ὀλίγα παλαιοβουλγαρικὰ χειρόγραφα καὶ ἐξεπονήθησαν μεταφράσεις κειμένων εἰς τὴν παλαιοβουλγαρικὴν γλῶσσαν.
Ἡ ἐπίδρασις τῆς ἱεροσολυμιτικῆς παραδόσεως εἰς τὴν Βουλγαρίαν δὲν περιορίζεται μονάχα εἰς τὴν γραμματείαν, ἀλλ’ ἐκτείνεται καὶ εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν τέχνην. Χαρακτηριστικὸν παράδειγμα ἀποτελεῖ ἡ περίφημος παλαιοβουλγαρικὴ ροτόντα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου ἐν Μεγάλῃ Πρεσθλάβᾳ, γνωστὴ καὶ ὡς Χρυσὸς ἢ Κυκλικὸς Ναός, ἡ ὁποία ἀνεγέρθη κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ δεκάτου αἰῶνος, ἐπὶ τοῦ βασιλέως τῶν Βουλγάρων Συμεὼν Α΄ τοῦ Μεγάλου. Ὡς ἔχουν ἀπὸ μακροῦ διαπιστώσει οἱ μελετηταὶ τῆς χριστιανικῆς τέχνης καὶ ἀρχαιολογίας, ὁ ναὸς οὗτος ἀποτελεῖ ἀρχιτεκτονικὸν ἀντίγραφον αὐτοῦ τούτου τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις ναοῦ τοῦ Παναγίου Τάφου. Ἀξιοσημείωτοι εἶναι ὡσαύτως αἱ πολυάριθμοι παραστάσεις πατριαρχῶν καὶ μοναχῶν τῆς Ἐκκλησίας τῶν Ἱεροσολύμων ἐν τῇ μεσαιωνικῇ βουλγαρικῇ τέχνῃ, καθὼς καὶ αἱ εἰκονογραφικαὶ συνθέσεις αἱ συνδεόμεναι μετὰ τοῦ Παναγίου Τάφου, ὅπως αἱ παραστάσεις τῶν ἁγίων ἰσαποστόλων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης μετὰ τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς σήμερον ἑορταζομένης Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Ἤδη δὲ ἀπὸ τοῦ δεκάτου αἰῶνος μαρτυρεῖται ἐν Βουλγαρίᾳ καὶ ἡ καθιερωμένη παράδοσις τῆς ἱεραποδημίας εἰς τοὺς Ἁγίους Τόπους, τὴν ὁποίαν μνημονεύει καὶ ὁ βούλγαρος συγγραφεὺς Κοσμᾶς ὁ Πρεσβύτερος εἰς τὸν γνωστὸν αὐτοῦ Λόγον κατὰ τῶν Βογομίλων.
Αἱ σχέσεις τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Βουλγαρίας μετὰ τῆς Ἁγίας Πόλεως Ἱερουσαλὴμ μαρτυροῦνται καὶ κατὰ τοὺς ἑπομένους αἰῶνας. Ἰδιαιτέρως στεναὶ ὑπῆρξαν αἱ ἐπαφαὶ κατὰ τοὺς θλιβεροὺς χρόνους τῆς ἐν Λυὼν Οὐνίας τοῦ 1274. Ὡς ἀναφέρεται ὑπὸ ἐκκλησιαστικῶν ἱστορικῶν, τὸ ἁγιώτατον Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων καὶ τὸ ἡμέτερον Πατριαρχεῖον Τυρνόβου ἀπέρριψαν ὁμοφώνως τὴν μεταξὺ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ρώμης συναφθεῖσαν ἕνωσιν. Τοὺς χαλεποὺς ἐκείνους χρόνους διὰ τὴν ἁγίαν ἡμῶν Ὀρθοδοξίαν συνδέομεν ἐν Βουλγαρίᾳ ἰδιαιτέρως μὲ τὸ μαρτύριον τῶν εἴκοσι καὶ ἓξ ὁσιομαρτύρων τῆς μονῆς Ζωγράφου, ἁγιορειτῶν μοναχῶν βουλγαρικῆς καταγωγῆς. Ἐκ τῆς περιόδου ἐκείνης σώζονται ἐπίσης μαρτυρίαι, κατὰ τὰς ὁποίας ὀρθόδοξοι Βούλγαροι βογιάροι καὶ ἐκπρόσωποι τοῦ κλήρου τοῦ Τυρνόβου ἀπέστειλαν πρεσβείαν πρὸς τὸν προκάτοχον Ὑμῶν, τὸν πατριάρχην Ἱεροσολύμων Γρηγόριον τὸν Α΄, παρακαλοῦντες αὐτὸν νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τοὺς πρωτεργάτας τῆς Οὐνίας.
Κατὰ τοὺς χρόνους τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, ἀπὸ τοῦ δεκάτου ἕκτου μέχρι τοῦ δεκάτου ὀγδόου αἰῶνος, οἱ ἱστορικοὶ τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων ἐπιβεβαιώνουν τὴν παρουσίαν Βουλγάρων μοναχῶν, ἐγκαταβιούντων καὶ ἐργαζομένων ἐν ταῖς ἱεραῖς μοναῖς τοῦ Ἁγίου Σάββα καὶ τῶν Ἁγίων Ἀρχαγγέλων. Μαρτυροῦν ἐπίσης ὅτι, περὶ τὰ τέλη τοῦ δεκάτου ἕκτου αἰῶνος, οἱ Βούλγαροι διέθετον ἴδιον παρεκκλήσιον ἐντὸς ἑνὸς τῶν ναῶν τῶν Ἱεροσολύμων, ὅπου αἱ θεῖαι ἀκολουθίαι ἐτελοῦντο εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν σλαυονικὴν γλῶσσαν. Κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον σημειοῦται καὶ ἡ παρουσία ἁγιοταφιτῶν μοναχῶν εἰς τὰ βουλγαρικὰ ἐδάφη, ὡς καὶ ἡ ὕπαρξις μετοχίων τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων, ἐν οἷς διέμενον μοναχοὶ ταξιδιῶται, συλλέγοντες ἐλεημοσύνας ὑπὲρ τῶν Ἁγίων Τόπων. Εἰς τὴν προσφορὰν ταύτην διακρίνομεν τὴν ἔμπρακτον εὐγνωμοσύνην τῶν ὀρθοδόξων Βουλγάρων πρὸς τὴν ἁγίαν Ἐκκλησίαν τῶν Ἱεροσολύμων διὰ πάντα ὅσα, ἐπὶ αἰῶνας, ἐλάβομεν παρ’ αὐτῆς ἐν τῇ πνευματικῇ καὶ ἐκκλησιαστικῇ ἡμῶν ζωῇ.
Κατὰ τὸ δεύτερον ἥμισυ τοῦ δεκάτου ἑβδόμου αἰῶνος, ὁ ἔνδοξος προκάτοχος Ὑμῶν, ὁ λόγιος πατριάρχης Ἱεροσολύμων Δοσίθεος Νοταρᾶς, περιῆλθε τρὶς τὰ βουλγαρικὰ ἐδάφη, συλλέγων χρηματικὰ βοηθήματα ὑπὲρ τῆς Ἁγιοταφιτικῆς Ἀδελφότητος. Εἰς τὴν αὐτὴν διακονίαν ἐπεδόθη καὶ ὁ πατριάρχης Ἱεροσολύμων Χρύσανθος Νοταρᾶς, ὁ ὁποῖος ἐπεσκέφθη κατ’ ἐπανάληψιν τὴν χώραν ἡμῶν, διὰ τὸν ἴδιον σκοπόν. Πολύτιμον τεκμήριον τῶν περιοδειῶν αὐτοῦ ἀποτελεῖ τὸ σωζόμενον ὁδοιπορικὸν τοῦ ἔτους 1720, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὴν καταγραφὴν χιλιάδων ὀνομάτων, κυρίως ἐκ τῆς νοτίου Βουλγαρίας.
Οὐδέποτε θὰ λησμονήσωμεν τὴν βοήθειαν καὶ τὴν ἀδελφικὴν συμπαράστασιν, τὰς ὁποίας προσέφερε τὸ Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων, διὰ τοῦ ἀξίου προκατόχου Ὑμῶν, τοῦ ἀοιδίμου πατριάρχου Ἱεροσολύμων κυροῦ Διοδώρου, εἰς τὸ Πατριαρχεῖον Βουλγαρίας κατὰ τὴν Μείζονα καὶ Ὑπερτελῆ Σύνοδον τοῦ 1998 ἐν Σόφιᾳ, τὴν συγκληθεῖσαν πρὸς θεραπείαν τοῦ ἐν Βουλγαρίᾳ ἐκ πολιτικῶν παρεμβάσεων προκληθέντος σχίσματος.
Πλῆθος ἀκόμη παραδειγμάτων θὰ ἠδυνάμεθα νὰ παραθέσωμεν, πρὸς περαιτέρω ἐπιβεβαίωσιν τῶν πατροπαραδότων καὶ μακραιώνων ἀδελφικῶν σχέσεων καὶ τῆς ἀμοιβαίως ἐπωφελοῦς συνεργασίας μεταξὺ τῶν κατὰ τόπους Ὀρθοδόξων ἡμῶν Ἐκκλησιῶν. Εἰς ἡμᾶς ἐναπόκειται σήμερον νὰ διαφυλάξωμεν τοὺς στερεοὺς τούτους δεσμοὺς καὶ νὰ συνεχίσωμεν τὴν διὰ τῶν αἰώνων ἑδραιωμένην συνεργασίαν, εἰς δόξαν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰς διατήρησιν τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν ἑνότητος καὶ ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ ἐμπιστευθέντος ἡμῖν ὑπὸ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ. Διαβεβαιοῦμεν τὴν Ὑμετέραν Μακαριότητα ὅτι εἶναι εἰλικρινὴς ἡ ἐπιθυμία ἡμῶν καὶ πρόθυμος ἡ διάθεσις νὰ συνεχίσωμεν καὶ νὰ καλλιεργήσωμεν τὴν συνεργασίαν ταύτην καὶ εἰς τὸ μέλλον. Πιστεύομεν καὶ διαπιστοῦμεν ὅτι αὐτὴν ταύτην τὴν ἀγαθὴν καὶ εἰλικρινῆ διάθεσιν τρέφετε καὶ Ὑμεῖς, ὡς καὶ σύμπασα ἡ ἁγία Ἐκκλησία τῶν Ἱεροσολύμων, διὸ καὶ ἐκ βάθους καρδίας εὐχαριστοῦμεν Ὑμᾶς.
Σήμερον ἡ Μέση Ἀνατολὴ κλυδωνίζεται ὑπὸ φοβερῶν συγκρούσεων καὶ πολεμικῶν ἀναμετρήσεων, αἵτινες σπείρουν ἁπανταχοῦ τὴν ὀδύνην καὶ τὴν ἀβεβαιότητα. Ὑπὸ τὰς δεινὰς ταύτας συνθήκας, ὁλοένα καὶ περισσότεροι χριστιανοί, μολονότι ἡ παρουσία αὐτῶν εἰς τὰς χώρας ταύτας ἀριθμεῖ ἤδη δύο χιλιετίας, ἐξαναγκάζονται νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς πατρογονικὰς αὐτῶν ἑστίας. Αἱ χριστιανικαὶ κοινότητες συρρικνοῦνται διαρκῶς, τὸ δὲ ἁγιώτατον Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων, ἡ ἀρχαιοτάτη κατὰ τόπον Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία καὶ Μήτηρ πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν, διέρχεται βαρείας δοκιμασίας. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ διαβεβαιώσωμεν τὴν Ὑμετέραν Μακαριότητα ὅτι, ἐν τοῖς χαλεποῖς καὶ δυστήνοις τούτοις καιροῖς, εὑρισκόμεθα πνευματικῶς πλησίον Ὑμῶν καὶ τοῦ ἐμπιστευθέντος Ὑμῖν θεοφιλοῦς ποιμνίου. Αἱ θλίψεις Ὑμῶν εἶναι καὶ ἡμέτεραι θλίψεις, αἱ δὲ ἐλπίδες Ὑμῶν καὶ ἡμέτεραι ἐλπίδες. Ὑμεῖς καὶ τὸ ποίμνιον Ὑμῶν εἶσθε πάντοτε παρόντες εἰς τὰς προσευχάς, τὰς σκέψεις καὶ τὰς καρδίας ἡμῶν. Μετὰ βαθέος σεβασμοῦ καὶ πολλῆς ἐλπίδος ὑπεδέχθημεν τὴν εὐγενῆ πρωτοβουλίαν τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος νὰ μεσολαβήσητε ὑπὲρ τῆς ἐπιτεύξεως σταθερᾶς καὶ διαρκοῦς εἰρήνης μεταξὺ Οὐκρανίας καὶ Ρωσίας καὶ τοῦ τερματισμοῦ τοῦ δεινοῦ πολέμου, καθ’ ὃν ἔχασαν τὴν ζωήν των τόσοι ὀρθόδοξοι ἀδελφοὶ ἡμῶν. Εἰς τὴν εἰρηνοποιὸν ταύτην πρωτοβουλίαν ἀναγνωρίζομεν ζῶσαν μαρτυρίαν τῆς ἀποστολῆς τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία θεραπεύει τὰ τραύματα τῆς διαιρέσεως καὶ διακονεῖ τὴν καταλλαγήν, ἀκόμη καὶ ὅταν ἡ φωνὴ τῆς εἰρήνης φαίνεται νὰ μὴν εἰσακούεται.
Καὶ σήμερον, ἐνταῦθα, ἐν αὐτῷ τῷ ὀμφαλῷ τῆς χριστιανοσύνης, ὅπου ὁ Κύριος καὶ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, ὑψοῦμεν τὸν ζωοποιὸν καὶ νικηφόρον Αὐτοῦ Σταυρὸν μετὰ πίστεως ἀκλονήτου ὅτι τὸ κακὸν δὲν ἔχει τὸν τελευταῖον λόγον, ὅτι ἡ εἰρήνη εἶναι ἐφικτὴ καὶ ὅτι μετὰ τὴν Σταύρωσιν ἔρχεται ἡ Ἀνάστασις! Ἱστάμενοι ἐπὶ τοῦ παναγίου τούτου τόπου, ὅπου ὁ Σταυρὸς καὶ ἡ Ἀνάστασις ὑπερβαίνουν τὴν ἁπλῆ ἀνάμνησιν καὶ καθίστανται ζῶσα μαρτυρία, ἐνθυμούμεθα τοὺς λόγους τοῦ μεγάλου ἱεράρχου τῆς Ἁγίας Πόλεως, τοῦ ἁγίου Κυρίλλου Ἱεροσολύμων: «Ὁμολογῶ τὸν σταυρόν, ἐπειδὴ οἶδα τὴν ἀνάστασιν» (Κατήχησις ΙΓ΄, 4. PG 33, 776B-777A).
Εἰς προσευχητικὴν ἀνάμνησιν τῆς ἡμετέρας ταύτης εἰρηνικῆς ἐπισκέψεως, δέξασθε, Μακαριώτατε, τὸν ξυλόγλυπτον τοῦτον Ἐσταυρωμένον, ὡς τεκμήριον τῆς εἰλικρινοῦς ἀδελφικῆς ἀγάπης καὶ τοῦ βαθυτάτου ἡμῶν σεβασμοῦ πρὸς τὸ σεπτὸν πρόσωπον Ὑμῶν καὶ τὸ καθ’ Ὑμᾶς ἁγιώτατον Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων. Ἡ προσφορὰ αὕτη εἶναι ταπεινή, ἀλλὰ γίνεται ἐκ βάθους καρδίας, ἐκ μέρους ἡμῶν καὶ τοῦ Πατριαρχείου Βουλγαρίας, ἵνα διατηρῇ ζῶσαν τὴν μνήμην τῆς εὐλογημένης ταύτης ἡμέρας τῆς φιλαδέλφου ἡμῶν συναντήσεως. Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ταύτης δυνάμεθα ἀληθῶς νὰ ἐπαναλάβωμεν τὸν ψαλμικὸν στίχος: «Αὕτη ἡ ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος· ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ» (Ψαλμ. 117, 24).
Εἴθε ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἡ χάρις καὶ τὸ μέγα Αὐτοῦ ἔλεος, ὡς καὶ ἡ δύναμις τοῦ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ, νὰ εἶναι πάντοτε μετὰ πάντων ἡμῶν!
Εἰς πολλὰ καὶ εὐλογημένα ἔτη!
Ὁ Μακαριώτατος Πατριάρχης Βουλγαρίας κ.κ. Δανιήλ προσέφερεν εἰς τόν Μακαριώτατον Πατριάρχην Ἱεροσολύμων περικαλλῆ Σταυρόν εὐλογίας, ἀνάγλυφον ἐπί ξύλου.
Τήν μεσημβρίαν παρετέθη εἰς τό ξενοδοχεῖον American Colony πρός τιμήν τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας καί τῆς Συνοδείας αὐτοῦ νηστήσιμον γεῦμα ὑπὸ τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἱεροσολύμων καὶ τῆς Συνοδείας Αὐτοῦ, ἐν εὐχαριστίᾳ καὶ δοξολογίᾳ πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τὴν πνευματικὴν εὐλογίαν ταύτην, τὴν ὁποίαν ἐχάρισεν εἰς ἡμᾶς.
Εἰς τό γεῦμα τοῦτο παρεκάθισαν ὁ Μητροπολίτης Ναζαρέτ κ. Κυριακός, ἑορτάζων τήν τεσσαρακοστήν ἐπέτειον τῆς εἰς Ἀρχιερέα χειροτονίας αὐτοῦ καί πολλοί Ἀρχιερεῖς καί Ἱερεῖς τοῦ Πατριαρχείου, ἡ Πρέσβυς τῆς Ἑλλάδος εἰς τό Ἰσραήλ κ. Μάγια Σολωμοῦ, ὁ Πρόξενος τῆς Ἑλλάδος εἰς τά Ἱεροσόλυμα κ. Δημήτριος Ἀγγελοσόπουλος, ὁ Διπλωματικός Ἀντιπρόσωπος τῆς Βουλγαρίας εἰς τήν Ραμάλλαν κ. Plamen Iconomov καί ὁ ἀκόλουθος αὐτοῦ κ. Vesselin Delchev, ὁ Πρέσβυς τῆς Ἰορδανίας εἰς τήν Παλαιστινιακήν Αὐτονομίαν, ὁ Ἐκπρόσωπος τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας Ἀρχιμανδρίτης Βασσιανός, ὁ Ἐκπρόσωπος τοῦ Πατριαρχείου Ρουμανίας Ἀρχιμανδρίτης Ἰωάννης, ὁ Ἐκπρόσωπος τοῦ Σώματος τῶν Προσκόπων καί ἄλλοι πολλοί.
Εἴθε ἡ δύναμις τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ νά συνεχίζῃ νά ἐνισχύῃ τάς Ὀρθοδόξους Ἐκκλησίας, τούς πιστούς καί τόν κόσμον ἅπαντα. Ἀμήν.
Ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας
