Λόγος για την εορτή της Αποτομής της Κεφαλής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου
του Σεβ. Μητρ. Αιτωλίας & Ακαρνανίας κ. ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ
Γιά τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Πρόδρομο ἔχει μαρτυρηθεῖ ἀπό τόν ἴδιο τόν Κύριο ὅτι ὑπῆρξε ὁ μεγαλύτερος ἀνάμεσα σέ ὅλους τούς ἀνθρώπους καί ὅλους τούς προφήτες. «Λέγω γὰρ ὑμῖν, μείζων ἐν γεννητοῖς γυναικῶν προφήτης Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ οὐδείς ἐστιν» (Λουκ. 7, 28). Εἶναι αὐτός πού σκίρτησε ἤδη μέσα στήν κοιλία τῆς μητέρας του καί κήρυξε τόν ἐρχομό τοῦ Χριστοῦ στούς ἀνθρώπους στήν γῆ, ἀλλά καί στίς ψυχές στόν Ἅδη. «Ἡ τοῦ Προδρόμου ἔνδοξος ἀποτομή, οἰκονομία γέγονέ τις θεϊκή, ἵνα καί τοῖς ἐν ᾍδῃ τοῦ Σωτῆρος κηρύξῃ τήν ἔλευσιν». Δηλαδή, ἦταν σχέδιο τοῦ Θεοῦ ἡ ἀποτομή τῆς κεφαλῆς του, ὥστε νά προαγγείλει μέ τό κήρυγμά του στόν Ἅδη τήν ἐκεῖ ἔλευση τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ.
«Οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου» (Μάρκ. 6, 18). Δέν σοῦ ἐπιτρέπεται ἀπό τόν νόμο τοῦ Θεοῦ νά ἔχεις τήν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου, ὁ ὁποῖος ζεῖ ἀκόμα. Αὐτά ἦταν τά λόγια τοῦ Τιμίου Προδρόμου, τά ὁποῖα ἀποτελοῦσαν ἔλεγχο στίς διεφθαρμένες συνειδήσεις τοῦ βασιλέως Ἡρώδου Ἀντίπα καί τῆς παράνομης συζύγου του, Ἡρωδιάδος, ἡ ὁποία ἦταν γυναίκα τοῦ ἀδελφοῦ του, Φιλίππου.
Ὁ Ἡρώδης, μή ἀνεχόμενος τούς ἐλέγχους τοῦ Προδρόμου, τόν φυλάκισε, καί κατά τήν ἑορτή τῶν γενεθλίων του ὑποσχέθηκε μέ ὅρκο νά δώσει στήν κόρη τῆς Ἡρωδιάδος, τήν Σαλώμη, ὅ,τι ζητήσει, διότι τοῦ ἄρεσε πολύ ὁ χορός της. Τότε ἡ αἱμοβόρος Ἡρωδιάδα εἶπε στήν κόρη της νά ζητήσει «ἐπὶ πίνακι» τήν κεφαλή τοῦ Ἰωάννου· πρᾶγμα ποὺ τελικά ἔγινε, σφραγίζοντας μαρτυρικά τήν ἐπίγεια ζωή τοῦ Τιμίου Προδρόμου.
Γι’ αὐτό, ὅπως καί τήν Μεγάλη Παρασκευή, ἔτσι καί σήμερα, ἡ Ἐκκλησία ὁρίζει αὐστηρή νηστεία· γιά νά πενθοῦν οἱ χριστιανοί γιά τέτοιες πράξεις πού ντροπιάζουν τό ἀνθρώπινο γένος καί νά θυμοῦνται πώς μέσα στήν κραιπάλη καί τήν μέθη τῶν ἀσώτων διαπράττονται τά μεγαλύτερα τῶν ἐγκλημάτων (Ἐπισκόπου Διονυσίου Ψαριανοῦ).
Λέγει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς πώς: «Ἄν ὁ θάνατος τῶν ὁσίων εἶναι τίμιος καί ἡ μνήμη τοῦ ἀνθρώπου, πού σ’ ὅλη του τή ζωή ἔπραξε μέ συνέπεια τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, πανηγυρίζεται μέ ἐγκωμιαστικούς λόγους, πόσο περισσότερο ἔχουμε ἐμεῖς χρέος νά γεραίρουμε μέ ἐγκώμια τή μνήμη τοῦ Ἰωάννου, πού βρίσκεται στήν ὑψηλότερη κορυφή, πάνω ἀπ’ ὅλους τούς ὁσίους καί τούς δικαίους;».
Ἐγκωμιάζουμε, λοιπόν, καί ἐμεῖς αὐτήν τήν ἡμέρα τόν Τίμιο Πρόδρομο. Ἐγκωμιάζουμε τήν ταπείνωσή του, τήν πίστη του, τήν ἄσκησή του, τήν ὑπακοή του στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, τό ἀσυμβίβαστο τοῦ χαρακτῆρος του, τό προφητικό του χάρισμα, τό κήρυγμά του, τήν ἀναχώρησή του ἀπό τόν κόσμο, ἀλλά ταυτόχρονα καί τήν ἀγάπη του γιά τόν κόσμο.
Σήμερα παρουσιάζονται μπροστά μας δύο ἀντιθέσεις: ἡ κορυφή τῆς ἁγιότητος στό πρόσωπο τοῦ Προδρόμου ἀπό τήν μία πλευρά, καί ὁ ἔσχατος βαθμός τῆς καταπτώσεως τοῦ ἀνθρώπου στό πρόσωπο τοῦ Ἡρώδου ἀπό τήν ἄλλη. Βλέπουμε πῶς ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ, ὅταν ἀγωνισθεῖ μέ τήν χάρη τοῦ Θεοῦ, νά φτάσει μέχρι τή θέωση, ἀλλά καί πόσο χαμηλά μπορεῖ νά ξεπέσει, ὁμοιάζοντας μέ τόν διάβολο, ὅταν ἀπωλέσει τόν φόβο τοῦ Θεοῦ, κάνει παραχωρήσεις στήν ἁμαρτία καί δείξει ὑπακοή στά διαβολικά κελεύσματα.
Γι’ αὐτό, δέν πρέπει νά κάνουμε οὔτε τίς μικρές ὑποχωρήσεις στήν πνευματική ζωή, οὔτε νά παραβαίνουμε τά μικρά παραγγέλματα τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας. Διότι ἀπό τά μικρά σφάλματα ἐπέρχεται σταδιακά ἡ ἀθεοφοβία, καί τότε ἀκολουθοῦν οἱ μεγαλύτερες πτώσεις, μέ ἀποτέλεσμα ὁ ἄνθρωπος νά στερεῖται τήν χάρη τοῦ Θεοῦ καί νά καταντᾶ ἕνας Ἡρώδης.
Ἄς πρεσβεύει, ἑπομένως, ὁ Τίμιος Πρόδρομος ὥστε νά ἀγρυπνοῦμε πνευματικά, νά βρισκόμαστε σέ διαρκῆ ἑτοιμότητα, νά ἔχουμε φόβο Θεοῦ καί μέ ἀγάπη Χριστοῦ νά βιώνουμε τό Εὐαγγέλιο καί τίς ἐντολές Του. Ἀμήν.
